Cao Beidan -Raporda yalnızca bu yılın hedefleri değil, aynı zamanda önümüzdeki beş yıllık döneme ilişkin kalkınma yol haritası da ortaya kondu. “15. Beş Yıllık Plan” döneminin başlangıç yılı olan 2026 için Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) büyüme hedefi yüzde 4,5 ile yüzde 5 aralığında belirlendi.
Çin’in ekonomik kalkınma planlaması açısından bakıldığında bu hedef, 2035 uzun vadeli vizyonuyla uyumlu bir çerçevede şekillendirildi. Uzmanların hesaplamalarına göre, kişi başına düşen GSYİH’nin 2035 yılına kadar 2020 seviyesinin iki katına çıkarılması ve Çin’in orta düzeyde gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşabilmesi için ekonominin önümüzdeki on yılda ortalama yıllık yüzde 4,17 oranında büyümesi gerekiyor. Bu yıl için belirlenen yüzde 4,5–5 aralığındaki büyüme hedefi söz konusu eşiğin üzerinde yer alırken, “15. Beş Yıllık Plan” döneminin sağlam bir başlangıç yapması ve uzun vadeli hedeflerin gerçekleştirilmesi açısından uygun bir zemin oluşturuyor.
Raporda büyüme hedefinin ardından kullanılan “fiili çalışmalarda daha iyi sonuçlar elde etmek için çaba gösterilmesi” ifadesi ise dikkat çekti. Bu ifade, hedeflere ulaşma konusunda iddialı bir yaklaşımın benimsendiğini ve ekonomik politikaların aktif biçimde uygulanacağını ortaya koyuyor. Böylece “hedeflere kararlılıkla ilerlerken adımların sağlam atılması” anlayışı da somut bir politika yönelimi olarak ortaya çıkıyor.
Birçok uluslararası medya kuruluşu da 2026’nın “15. Beş Yıllık Plan” döneminin ilk yılı olduğuna dikkat çekerek, yüzde 4,5 ile 5 arasındaki büyüme hedefinin Çin ekonomisinde “rakam odaklı büyümeden kalite odaklı büyümeye” geçiş anlayışının derinleştiğini gösterdiğini değerlendiriyor. Buna göre yüksek kaliteli kalkınma, yeni plan döneminin belirleyici teması olarak öne çıkıyor.
Bu yılki Hükümet Çalışma Raporu, söz konusu stratejik dönüşümü destekleyecek birçok politika başlığı içeriyor. Bunların başında güçlü bir iç pazarın oluşturulması geliyor. Çin ekonomisinde büyümenin niteliğini artırmanın önemli göstergelerinden biri de tüketime dayalı büyüme modelinin güçlendirilmesi. Çin’de hane halkı tüketiminin GSYİH içindeki payı yaklaşık yüzde 40 seviyesinde bulunuyor ve bu oran dünya ortalamasının altında kalıyor. Özellikle hizmet tüketiminin payı sınırlı görülüyor.
Raporda bu durumu değiştirmeye yönelik kapsamlı adımlar yer alıyor. Kentsel ve kırsal kesimlerde gelirlerin artırılması, mal tüketiminin kapsam ve kalitesinin yükseltilmesi, hizmet tüketiminin geliştirilmesi ve “Çin’den Alışveriş” markasının oluşturulması gibi politikalar bunlar arasında bulunuyor. Bu adımların, küresel ekonominin Çin’in dev iç pazarından daha geniş ölçüde yararlanmasının önünü açması bekleniyor.
İnovasyon ise Çin’in kalkınma stratejisinde birincil itici güç olarak görülüyor. Günümüzde Çin’de yüzlerce büyük yapay zekâ modeli farklı sektörlerde kullanılmaya başlanmış durumda. Akıllı robotlar üretimden hizmet sektörüne kadar pek çok alanda gerçek yaşam ortamlarında görülüyor. Çin’in geleneksel Bahar Bayramı Galası’nda insansı robotların sergilediği performans da sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi Başkanı Kirsty Coventry, Çin’in yapay zekâ teknolojisinin 2026 Kış Olimpiyatları’nı “tarihin en akıllı” oyunları haline getirdiğini vurguladı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Çin ziyareti sırasında Unitree Robotics şirketini ziyaret ederek ülkenin robot teknolojilerindeki dinamizmini yerinde gözlemledi.
Hükümet Çalışma Raporu da teknolojik dönüşümün bu genel eğilimiyle uyumlu hedefler ortaya koyuyor. Raporda yeni büyüme dinamiklerinin hızla geliştirilmesi ve yüksek düzeyde bilimsel ve teknolojik öz yeterliliğin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. “Akıllı ekonominin yeni biçimlerinin oluşturulması” hedefi ise yapay zekâ teknolojisinin laboratuvarlardan çıkarak hızla sanayiye ve günlük yaşama entegre olacağına işaret ediyor.
Öte yandan Çin’in dışa açılma sürecinde oynadığı öncü rol de giderek belirginleşiyor. Hükümet Çalışma Raporu, özellikle hizmet sektöründe piyasaya erişimin genişletilmesi, çift yönlü yatırım ve iş birliğinin artırılması, dış ticaretin hem hacim hem de kalite açısından güçlendirilmesi ve Kuşak ve Yol İnisiyatifi kapsamındaki yüksek kaliteli ortak inşanın sürdürülmesi gibi somut hedefler içeriyor.
Tüm bu adımlar, Çin’in kurumsal düzeyde açılımı derinleştirme ve küresel ekonomik dolaşıma daha güçlü şekilde entegre olma kararlılığını ortaya koyuyor. “15. Beş Yıllık Plan” ile yeni bir kalkınma dönemine giren Çin, ekonomik dönüşümünü sürdürürken dünya ekonomisine de yeni dinamizm ve fırsatlar sunmayı hedefliyor.
Hibya Haber Ajansı
